"Pikatu"
 

 

Gauza bat baino gehiago uler daitezke euskaraz "pikatu" esanda, baina bada txartzat eman beharreko adierarik ere.

Bada, bai; halaxe da. Oso erabilera anitza du "picar" aditzak gaztelaniaz, 40 esanahitik gora, baina, bistan denez, gaztelaniazko "picar" asko eta asko ez dira "pikatu" euskaraz.

Aipa ditzagun lehen-lehenik "pikatu" aditzaren adierak

Bada, hiru bai gutxienez. Batetik, ebaki, moztu; batez ere, Iparraldean: "norbaiti lepoa pikatu" esango dute. Bigarren adiera, harria landu: "harri pikatuzko etxea da hori" esan dezakegu. Eta, azkenik, baita zorroztu ere: "aitak sega pikatu du".

Horiek guztiak adiera zuzenak, baina zer esan eltxo edo erle baten ziztada adierazi nahirik erabili ohi dugun "pikatu" aditzari buruz?

Hain zuzen ere, ez dagoela esaterik "eltxo batek pikatu dit", baizik eta "eltxo batek heldu dit".

Har dezagun beste adiera bat: "esan zaiona gustatu ez, eta pikatu egin da" esaldia.

Hori ere ezin ontzat eman euskaraz: "esan zaiona gustatu ez, eta haserretu egin da" esan beharko genuke.

"Trenean txartela pikatu didate".

Ez, "pikatu" ez; "zulatu" egin dizute.

Eta jertse batek "pikatzen" al du?

Ez, "azkura ematen" du.

Piperrek ez dute, horratik, horrelakorik egiten...

Ez, "piperrak oso minak daude"-la esango genuke, ez asko pikatzen dutela.

 

"Eltxo batek heldu dit", "haserretu egin da", "treneko txartela zulatu", "jertseak azkura ematen du", "piperrak oso minak daude"
"Eltxo batek pikatu dit", "pikatu egin da", "treneko txartela pikatu", "jertseak pikatzen du", "piperrek asko pikatzen dute"