Hitz
elkartuak nola idatzi behar diren adierazi nahi genuke gaur; zehatzago
esanda, hitz elkartuek marratxoa derrigorrezkoa noiz duten. Adibidez,
nola idatziko dugu "senar-emazteak"? Bi hitzak lotuta, biak
bereizita eta marratxorik gabe, edo biak marratxoz lotuta?
Bada,
hirugarren aukera genuke zuzena; hau da, bi hitzak marratxoz lotuta.
Izan ere, "labur-labur"
moduko errepikapenetan, "senar-emazteak"
modukoetan eta "ika-mika"
moduko elkarteetan derrigorrezkoa da marratxoa. Baina, kontuz ibili,
"etxez etxe"
eta horrelakoek ez baitute marratxorik
behar.
Ikus
ditzagun, beraz, marratxoa derrigorrezko duten hitz elkartu batzuk.
Nola idatziko ditugu errepikapenak, adibidez?
Bada,
bi hitzak marratxoz lotuak, adibidez, "labur-labur",
"zuzen-zuzenean", "gaur-gaurkoz", "alfer-alferrik"
etab.
Kopulatibo
edo…ez dakit aurkariak esan dezakegun…, hau da, "seme-alabak"
eta horietan ere bai…
Halaxe
da, "seme-alabak",
"ezker-eskuin", "joan-etorriak", "galde-erantzunak"
etab., horietan ere bi hitzak marratxoz
lotuak.
"Ika-mika"
modukoetan ere berdin…
Bada
bai, "auzi-mauzi",
"bor-bor", "nahas-mahas", "binbi-banba"
etab.
Hala
ere, ohar batez amaituko dugu, marratxorik ez duten hitz elkartu
batzuk gogoratuz…
Halaxe da. Adibidez, lehen esandako "etxez
etxe" esapideak ez du marratxorik,
eta, ezta ere, "herririk
herri", "kalerik kale", "lantokiz lantoki"
eta era horretako esapideek.
