Batzuetan
zaila da esatea zein kasu den egokiena, "-ren" ala "–ko":
"etxeko teilatua", ala "etxearen teilatua". bestetan,
batak eta besteak esanahi ezberdinak dituzte, ez baitira gauza bera
"elizaren isiltasuna", eta "elizako isiltasuna",
adibidez.
Azken
adibide honetan garbi dago.
- "Elizaren
isiltasuna" esanda erakundea
adierazten dugu, hau da, "elizak duen isiltasuna"; horregatik
agertzen zaigu azpian "–k" ergatiboa.
- "Elizako isiltasuna"
esatean, aldiz, "eliza" hitzak lekua adierazten du,
eta azpian "–n" inesiboa darama, "elizan dagoen isiltasuna",
alegia.
Hala
ere, askotan bi izenlagun-motak dira zilegi; adibidez, "ikastolako
iritzia" eta "ikastolaren iritzia" bikotean….
"Iritzia"
pertsonena den neurrian, normalagoa dirudi "ikastolaren iritzia"
beharko lukeela esatea; baina "gure ikastolan dagoen iritzia"
adieran, esaterako, onargarria izan daiteke "ikastolako iritzia".
Har
dezagun azken adibide bat. "euskaltegiaren
zuzendaria" ala "euskaltegiko
zuzendaria"?
Bietara
esan dezakegu, baina lehenengoan "euskaltegiak duen zuzendaria"
esaten ari gara, eta bigarrenean, aldiz, "euskaltegian dagoen zuzendaria".
